Hongaarse taal - Hungarian language

Van Wikipedia, De Gratis Encyclopedie

Pin
Send
Share
Send

Hongaars
magyar nyelv
Uitspraak[ˈMɒɟɒr ˈɲɛlv]
Inheems inHongarije en gebieden in het oosten Oostenrijk, Kroatië, Roemenië, noordelijk Servië, Slowakije, Slovenië, westers Oekraïne
EtniciteitHongaren
Native speakers
13 miljoen (2003-2014)[1]
Uralic
Latijns (Hongaars alfabet)
Hongaarse braille
Oud Hongaars schrift
Officiële status
Officiële taal in
 Hongarije
 Vojvodina
 Europeese Unie
Erkende minderheid
taal in
Gereguleerd doorOnderzoeksinstituut voor taalkunde van de Hongaarse Academie van Wetenschappen
Taalcodes
ISO 639-1hu
ISO 639-2hun
ISO 639-3Een van beide:
hun - Modern Hongaars
ohu - Oude Hongaarse
ohu Oud Hongaars
Glottologhing1274[6]
Linguasphere41-BAA-a
Idioma húngaro.PNG
Regio's in Midden-Europa waar Hongaars de meerderheid (donkerblauw) en een minderheid (lichtblauw) vertegenwoordigt. Gebaseerd op recente tellingen en op het CIA World Factbook 2014[7]
Dit artikel bevat IPA fonetische symbolen. Zonder gepast ondersteuning, zult u misschien zien vraagtekens, vakken of andere symbolen in plaats van Unicode karakters. Zie voor een inleidende gids over IPA-symbolen Hulp: IPA.
De Hongaarse spreker.

Hongaars (Over dit geluidmagyar nyelv ) is een Uralic taal gesproken in Hongarije en delen van verschillende buurlanden. Het is de officiële taal van Hongarije en een van de 24 officiële talen van de Europese Unie. Buiten Hongarije wordt het ook gesproken door gemeenschappen van Hongaren in de landen die vandaag de dag vormen Slowakije, westers Oekraïne (Subkarpaten), centraal en westelijk Roemenië (Transsylvanië), noordelijk Servië (Vojvodina), noordelijk Kroatië, noordoosten Slovenië (Mur regio) en oostelijk Oostenrijk.

Het wordt ook gesproken door Hongaarse diaspora gemeenschappen wereldwijd, vooral in Noord-Amerika (met name de Verenigde Staten en Canada) en Israël​Met 13 miljoen sprekers is het qua aantal sprekers het grootste lid van de Uralic-familie.

Classificatie

Hongaars is een lid van de Uralic taalfamilie​Linguïstische verbanden tussen Hongaars en andere Uralic-talen werden opgemerkt in de jaren 1670, en de familie zelf (toen Fins-Oegrisch genoemd) werd opgericht in 1717. Hongaars werd traditioneel toegewezen aan de Oegrisch filiaal binnen de Finno-Oegrische groep, samen met de Mansi en Khanty talen van het westen Siberië (Khanty-Mansia regio), maar het is niet langer duidelijk dat het een geldige groep is.[8][4][9][3] Wanneer de Samojeed-talen vastbesloten waren deel uit te maken van de familie, dacht men aanvankelijk dat Finnic en Ugric (Finno-Oegric) dichter bij elkaar stonden dan bij de Samojeed-tak van de familie, maar dat wordt nu vaak in twijfel getrokken.[2][3][9]

De naam van Hongarije kan het resultaat zijn van regelmatige geluidsveranderingen van Ungrian / Ugrian, en het feit dat de Oosterse Slaven naar Hongaren verwezen als Ǫgry / Ǫgrove (sg. Grinŭ) leek dat te bevestigen.[10] De huidige literatuur is voorstander van de hypothese dat het afkomstig is van de naam van de Turks stam Onoğur (wat betekent "tien pijlen" of "tien stammen").[11][12][13]

Er zijn talrijke regelmatige klankovereenkomsten tussen het Hongaars en de andere Oegrische talen. Bijvoorbeeld Hongaars /een/ komt overeen met Khanty /O/ in bepaalde functies, en Hongaars / u / komt overeen met Khanty /X/, terwijl Hongaarse finale / z / komt overeen met Khanty finale / t /​Bijvoorbeeld Hongaars ház [haːz] "huis" vs. Khanty xot [xot] "huis", en Hongaars Száz [saːz] "honderd" vs. Khanty sot [sot] "honderd". De afstand tussen de Oegrische en de Finse taal is groter, maar de overeenkomsten zijn ook regelmatig.

Geschiedenis

Prehistorie

Wetenschappelijke consensus

Volgens de traditionele opvatting week de Hongaarse taal af van haar Oegrisch familieleden in de eerste helft van het 1e millennium voor Christus, in het westen Siberië ten oosten van het zuiden Oeral.[14] De Hongaren veranderden geleidelijk hun levensstijl van een gesettelde jager in een bestaan nomadische veehouders, waarschijnlijk als gevolg van vroege contacten met Iraanse (Scythen en Sarmaten) of Turkse nomaden. In het Hongaars dateren Iraanse leenwoorden uit de tijd onmiddellijk na het uiteenvallen van Oegrisch en waarschijnlijk meer dan een millennium beslaan.[15] Onder deze zijn onder meer tehén ‘Koe’ (vgl. Avestan daénu); tíz ‘Tien’ (vgl. Avestan dasa); tej ‘Melk’ (vgl. Perzisch dáje 'natte verpleegster'); en nád ‘Riet’ (van laat Midden Iraans​cf. Midden Perzisch nee).

Archeologisch bewijs uit het huidige zuiden Basjkirostan bevestigt het bestaan ​​van Hongaarse nederzettingen tussen de Wolga en de Oeralgebergte.[16] De Onoğurs (en Bulgaren) had later een grote invloed op de taal, vooral tussen de 5e en 9e eeuw. Deze laag Turkse leningen is groot en gevarieerd (bijv. szó "woord", van Turks​en daru "kraan", van de verwante Permische talen), en bevat geleende woorden Oghur Turks​bijv. borjú "kalf" (vgl. Tsjoevasj păru, părăv vs. Turks buzağı);[17] dél 'middag; zuiden '(vgl. Tsjoevasj tĕl vs. Turkse wijzerplaat. düš).[18] Veel woorden hebben betrekking op landbouw,[19] staat bestuur en zelfs familierelaties getuigen van dergelijke achtergronden.[citaat nodig] Hongaars syntaxis en Grammatica werden gedurende deze drie eeuwen niet op een even dramatische manier beïnvloed.[citaat nodig]

Een pagina uit het eerste boek dat volledig in het Hongaars is geschreven, 1533

Na de aankomst van de Hongaren in het Karpatenbekken, de taal kwam in aanraking met een verscheidenheid aan spraakgemeenschappen, onder hen Slavisch, Turks, en Duitse​Turkse leningen uit deze periode komen voornamelijk uit de Pechenegs en Cumaniërs, die zich in de 12e en 13e eeuw in Hongarije vestigden: bijv. Koboz "cobza"(vgl. Turks kopuz 'luit'); komondor "dweil hond" (<*Kumandur < Cuman​Hongaars leende veel woorden van buurlanden Slavische talen: bijv. tégla 'steen'; mák 'maanzaad'; karácsony 'Kerstmis'[20]​Deze talen leenden op hun beurt woorden uit het Hongaars: bijv. Servo-Kroatisch ašov uit het Hongaars ásó 'spade'. Ongeveer 1,6 procent van de Roemeense lexicon is van Hongaarse afkomst.[21][22]

Recente studies ondersteunen een oorsprong van de Uralic-talen, waaronder het vroege Hongaars, in het oosten of midden Siberië, ergens tussen de Ob en Yenisei rivier of in de buurt van de Sayan bergen in de RussischMongools grensgebied.[23] Een studie uit 2019 gebaseerd op genetica, archeologie en taalkunde, wees uit dat vroege Uralic-sprekers vanuit het oosten naar Europa kwamen, met name vanuit Oost-Siberië.[24]

Alternatieve opvattingen

Hongaarse historicus en archeoloog Gyula László beweert dat geologisch data van pollen analyse lijkt in tegenspraak met de plaatsing van het oude Hongaarse thuisland nabij de Oeral.[25]

Er zijn pogingen gedaan om aan te tonen dat Hongaars verwant is aan andere talen, zoals Hebreeuws, Hunnic, Sumerisch, Egyptische, Etruskisch, baskisch, Perzisch, Pelasgian, Grieks, Chinese, Sanskriet-, Engels, Tibetaans, Magar, Quechua, Armeens, Japans, en minstens 40 andere talen.[26] Reguliere taalkundigen verwerpen deze pogingen als pseudowetenschappelijke vergelijkingen zonder verdienste.

Historische controverse over de oorsprong

Tegenwoordig is de consensus onder taalkundigen dat Hongaars lid is van de Uralic familie van talen.

De classificatie van Hongaars als een Uralic / Finno-Oegric in plaats van een Turks taal bleef een kwestie van gepassioneerde politieke controverse gedurende de 18e en tot in de 19e eeuw. Tijdens de tweede helft van de 19e eeuw stelde een concurrerende hypothese een Turkse affiniteit met Hongaars voor, of, als alternatief, dat zowel de Oeralische als de Turkse families deel uitmaakten van een superfamilie van Ural-Altaïsche talen​Na een academisch debat bekend als Az ugor-török ​​háború ("de Oegrisch-Turkse oorlog"), werd geconcludeerd dat de Fins-Oegrische hypothese de grondlegger van de twee was, voornamelijk gebaseerd op werk van de Duitse taalkundige Josef Budenz [de].[27]

De Hongaren hebben in feite enkele Turkse invloeden geabsorbeerd gedurende verscheidene eeuwen van samenwonen. De Hongaren lijken bijvoorbeeld geleerd te hebben Veeteelt technieken uit het Turkse Tsjoevasjische mensen, aangezien een groot deel van de woorden die specifiek zijn voor landbouw en veeteelt van Tsjoevasjische oorsprong zijn. Een sterke Tsjoevasjische invloed was ook duidelijk in het Hongaars begrafenis douane.

Oud Hongaars

De eerste geschreven verslagen van de Hongaarse dateren uit de 10e eeuw, zoals voornamelijk Hongaarse persoonsnamen en plaatsnamen in De Administrando Imperio, in het Grieks geschreven door de Oost-Romeinse keizer Constantijn VII.[28] Er zijn geen belangrijke teksten in geschreven Oud Hongaars schrift hebben overleefd, aangezien hout, het medium van schrijven dat toen in gebruik was, vergankelijk was.

De Koninkrijk Hongarije werd in 1000 opgericht door Stephen I​Het land werd een Westers-stijl Christian (rooms-katholiek) staat, met Latijns schrift ter vervanging van Hongaarse runen. De vroegst overgebleven fragmenten van de taal zijn te vinden in de vaststelling van charter van de abdij van Tihany uit 1055, vermengd met Latijnse tekst. De eerste bestaande tekst die volledig in het Hongaars is geschreven, is de Begrafenispreek en gebed, die dateert uit de jaren 1190. Hoewel de spelling van deze vroege teksten verschilden aanzienlijk van die welke tegenwoordig worden gebruikt, kunnen hedendaagse Hongaren nog steeds een groot deel van de gereconstrueerde gesproken taal begrijpen, ondanks veranderingen in grammatica en vocabulaire.[citaat nodig]

Een meer uitgebreide verzameling Hongaarse literatuur ontstond na 1300. Het vroegst bekende voorbeeld van Hongaars religieuze poëzie is de 14e eeuw Klaagliederen van Maria​De eerste Bijbelvertaling was de Hussietenbijbel in de jaren 1430.[29][30]

De standaardtaal verloor zijn tweeklanken, en verschillende achterzetsels getransformeerd in achtervoegsels, inclusief reá "op" (de zin utu rea "op weg" gevonden in de 1055-tekst zou later worden útra​Er waren ook wijzigingen in het systeem van klinker harmonie​Ooit gebruikte het Hongaars er zes werkwoord tijden, terwijl er tegenwoordig maar twee of drie worden gebruikt.[31][notitie 1]

Modern Hongaars

De Bijbel in het Hongaars

In 1533, Krakau printer Benedek Komjáti gepubliceerd Brieven van St. Paul in het Hongaars [hu] (moderne spelling: Een Szent Pál levelei magyar nyelven), het eerste Hongaarse boek dat zich afspeelt beweegbare type.

In de 17e eeuw leek de taal al sterk op zijn huidige vorm, hoewel twee van de vroegere tijden in gebruik bleven. Ook begonnen Duitse, Italiaanse en Franse leningen te verschijnen. In de periode van Ottomaanse heerschappij (1541 tot 1699).

In de 19e eeuw een groep schrijvers, met name Ferenc Kazinczy, leidde een proces van nyelvújítás (taal revitalisering​Sommige woorden zijn ingekort (győzedelem > Győzelem, 'triomf' of 'overwinning'); een aantal dialectisch woorden verspreid over het land (bijv., cselleng 'treuzelen'); uitgestorven woorden werden opnieuw geïntroduceerd (dísz, 'decor'); een breed scala aan uitdrukkingen waren bedacht het gebruik van de verschillende afgeleide achtervoegsels; en enkele andere, minder vaak gebruikte methoden om de taal uit te breiden werden gebruikt. Deze beweging produceerde meer dan tienduizend woorden, waarvan de meeste tegenwoordig actief worden gebruikt.

De 19e en 20e eeuw gingen verder standaardisatie van de taal, en verschillen tussen wederzijds begrijpelijk dialecten namen geleidelijk af.

In 1920 ondertekende Hongarije het Verdrag van Trianon, waardoor 71 procent van zijn grondgebied en een derde van de etnisch Hongaarse bevolking verloren gaat.

Tegenwoordig geldt de taal officiële status nationaal in Hongarije en regionaal in Roemenië, Slowakije, Servië, Oostenrijk en Slovenië.

Geografische distributie

Gebieden van Transsylvanië waar Hongaars een co-officiële status heeft (gebieden waar ten minste 20% van de bevolking Hongaars is)
LandSprekersOpmerkingen
Hongarije9,896,3332011[32]
Roemenië (hoofdzakelijk Transsylvanië)1,268,4442011[33]
Slowakije[noot 2]458,4672011[34]
Servië (hoofdzakelijk Vojvodina)241,1642011[35]
[cirkelverwijzing]
Oekraïne (hoofdzakelijk Zakarpattia)149,4002001[36]
Verenigde Staten117,9732000[37]
Canada75,5552001[38]
Israël70,000
Oostenrijk (hoofdzakelijk Burgenland)22,000
Australië20,8832011[39]
Kroatië16,500
Slovenië (hoofdzakelijk Prekmurje)9,240
Totaal12–13 miljoen
Bron: Nationale volkstellingen, Ethnologue

Hongaars heeft ongeveer 13 miljoen[40][41][42] native speakers, van wie er meer dan 9,8 miljoen in Hongarije wonen. Volgens de Hongaarse volkstelling van 2011 spreken 9.896.333 mensen (99,6% van de totale bevolking) Hongaars, van wie 9.827.875 mensen (98,9%) het als eerste taal spreken, terwijl 68.458 mensen (0,7%) het als een tweede taal.[32] Ongeveer 2,2 miljoen sprekers wonen in andere gebieden die deel uitmaakten van de Koninkrijk Hongarije voor de Verdrag van Trianon (1920). Hiervan leeft de grootste groep in Transsylvanië, de westelijke helft van het huidige Roemenië, waar er ongeveer 1,25 miljoen zijn Hongaren​Er zijn ook grote Hongaarse gemeenschappen in Slowakije, Servië en Oekraïne, en Hongaren zijn ook te vinden in Oostenrijk, Kroatië, en Slovenië, evenals ongeveer een miljoen extra mensen verspreid over andere delen van de wereld. Er zijn bijvoorbeeld meer dan honderdduizend Hongaarse sprekers in de Hongaarse Amerikaan gemeenschap en 1,5 miljoen met Hongaarse afkomst[43] in de Verenigde Staten.

Officiële status

Officieel gebruik van de Hongaarse taal in Vojvodina, Servië

Hongaars is de officiële taal van Hongarije, en dus een officiële taal van de Europese Unie. Hongaars is ook een van de officiële talen van Vojvodina en een officiële taal van drie gemeenten in Slovenië: Hodoš, Dubrovnik en Lendava, samen met Sloveens​Hongaars wordt officieel erkend als een minderheid of regionale taal in Oostenrijk, Kroatië, Roemenië, Zakarpattia in Oekraïne, en Slowakije​In Roemenië het is een erkende minderheidstaal die op lokaal niveau wordt gebruikt in gemeenten, steden en gemeenten met een etnisch Hongaarse bevolking van meer dan 20%.[44]

Dialecten

De dialecten van Hongaars geïdentificeerd door Ethnologue zijn: Alföld, West-Donau, Donau-Tisza, King's Pass Hongaars, Noordoost-Hongaars, Noordwest-Hongaars, Székely en West-Hongaars. Deze dialecten zijn voor het grootste deel onderling verstaanbaar​De Hongaar Csángó dialect, dat wordt genoemd maar niet afzonderlijk vermeld door Ethnologue, wordt voornamelijk gesproken in Bacău County in het oosten van Roemenië. De Hongaarse Csángó-groep is grotendeels geïsoleerd van andere Hongaarse mensen, en daarom hebben ze kenmerken behouden die sterk lijken op eerdere vormen van Hongaars.

Fonologie

Hongaarse klinkers

Hongaars heeft 14 klinkerfonemen en 25 medeklinkerfonemen. De klinkerfonemen kunnen worden gegroepeerd in paren van korte en lange klinkers, zoals O en O​De meeste paren hebben een bijna vergelijkbare uitspraak en verschillen alleen aanzienlijk in hun duur. Echter, paren een/een en e/é verschillen zowel in geslotenheid als in lengte.

Medeklinkerfonemen van het Hongaars[45]
LabiaalAlveolairPost-
alveolair
PalatalVelaarGlottal
Neusmnɲ
Hou oppbtdc͡çɟ͡ʝkɡ
Affricaatt͡sd͡zt͡ʃd͡ʒ
Fricatieffvszʃʒh
Trillerr
Benaderendlj

Medeklinker lengte is ook onderscheidend in het Hongaars. De meeste medeklinkerfonemen kunnen voorkomen als geminaten.

Het geluid stemhebbende palatinale plosief / ɟ /, geschreven ⟨gy⟩, klinkt vergelijkbaar met 'd' in Brits Engels 'plicht'. Het komt voor in de naam van het land, "Magyarország" (Hongarije), uitgesproken / Mrorsaːɡ /​Het is een van de drie palatinaal medeklinkers, de andere zijn ⟨ty⟩ en ⟨ny⟩. Historisch gezien een vierde palatalized medeklinker ʎ bestond, nog steeds ⟨ly⟩ geschreven.

Een enkele 'r' wordt uitgesproken als een alveolaire kraan (akkora 'van die grootte'), maar een dubbele 'r' wordt uitgesproken als een alveolaire triller (akkorra 'tegen die tijd'), zoals in Spaans.

Prosody

Primaire spanning staat altijd op de eerste lettergreep van een woord, zoals in het Fins en het aangrenzende Slowaaks en Tsjechisch​Er is een secundaire nadruk op andere lettergrepen in verbindingen: viszontlátásra ("tot ziens") wordt uitgesproken / Visontlaːtaːʃrɒ /​Langwerpige klinkers in niet-initiële lettergrepen lijken misschien benadrukt te worden voor een Engelssprekende[citaat nodig], aangezien lengte en spanning in het Engels correleren.

Grammatica

Hongaars is een agglutinerende taal​Het maakt gebruik van verschillende aanbrengt, hoofdzakelijk achtervoegsels maar ook enkele voorvoegsels en een circumfix, om de betekenis en grammaticale functie van een woord te veranderen.

Klinkerharmonie

Hongaars gebruikt klinker harmonie om achtervoegsels aan woorden toe te voegen. Dat betekent dat de meeste achtervoegsels twee of drie verschillende vormen hebben, en de keuze tussen beide hangt af van de klinkers van het kopwoord. Er zijn enkele kleine en onvoorspelbare uitzonderingen op de regel.

Zelfstandige naamwoorden

Zelfstandige naamwoorden hebben 18 gevallen,[46] die regelmatig worden gevormd met achtervoegsels. De nominatieve naamval is niet gemarkeerd (az alma 'de appel') en bijvoorbeeld de accusatief wordt gemarkeerd met het achtervoegsel –T (az almát '[Ik eet] de appel'). De helft van de gevallen geeft een combinatie van de ternaire onderscheidingen bron-locatie-doel en oppervlakte-binnen-nabijheid weer (driemaal drie gevallen); er is een apart case-einde -ból/–Ből betekent een combinatie van bron en innerlijk: 'van binnenuit'.

Bezetenheid wordt uitgedrukt door een bezittelijk achtervoegsel op het bezeten object, in plaats van de bezitter zoals in het Engels (Peter's appel wordt Péter almája, letterlijk 'Peter appel-zijn'). Zelfstandige meervoudsvormen worden gevormd met–K (az almák ‘De appels’), maar na een cijfer wordt het enkelvoud gebruikt (két alma ‘Twee appels’, letterlijk ‘twee appels’; niet * két almák).

In tegenstelling tot het Engels, gebruikt het Hongaars achtervoegsels en bijna altijd achterzetsels in plaats van voorzetsels.

Er zijn twee soorten Lidwoord in het Hongaars, welomlijnd en onbepaald, wat ongeveer overeenkomt met de equivalenten in het Engels.

Adjectieven

Bijvoeglijke naamwoorden gaan vooraf aan zelfstandige naamwoorden (een piros alma 'de rode appel') en hebben drie graden: positief (Piros 'rood'), vergelijkend (pirosabb 'roder') en overtreffende trap (een legpirosabb 'de roodste').

Als het zelfstandig naamwoord het meervoud of een hoofdlettergebruik heeft, is een attributief bijvoeglijk naamwoord onveranderlijk: een piros almák 'de rode appels'. Een predicatief bijvoeglijk naamwoord komt echter overeen met het zelfstandig naamwoord: az almák pirosak 'de appels zijn rood'. Bijvoeglijke naamwoorden op zichzelf kunnen zich gedragen als zelfstandige naamwoorden (en kunnen dus achtervoegsels tussen hoofdletters en kleine letters gebruiken): Melyik Almát Kéred? - Een pirosBij. 'Welke appel wil je? - De rode'.

Werkwoorden

Woord volgorde

De neutrale woordvolgorde is onderwerp werkwoord voorwerp (SVO). Hongaars is echter een onderwerp-prominente taal, en dat geldt ook voor een woord volgorde dat hangt niet alleen af ​​van de syntaxis maar ook van de onderwerp-commentaar structuur van de zin (bijvoorbeeld welk aspect wordt verondersteld bekend te zijn en wat wordt benadrukt).

Een Hongaarse zin heeft over het algemeen de volgende volgorde: onderwerp, opmerking (of focus), werkwoord en de rest.

Het onderwerp laat zien dat de propositie alleen voor dat specifieke ding of aspect is, en het impliceert dat de propositie niet waar is voor sommige anderen. Bijvoorbeeld in "Az almát János látja ". ('Het is Johannes die de appel ziet'. Letterlijk 'De appel die Johannes ziet.'), De appel staat in het onderwerp, wat impliceert dat andere objecten niet door hem maar door andere mensen kunnen worden gezien (de peer kan door Peter worden gezien) . Het onderwerpgedeelte is mogelijk leeg.

De focus toont de nieuwe informatie voor de luisteraars die misschien niet bekend was of dat hun kennis moet worden gecorrigeerd. Bijvoorbeeld "Én vagyok az apád". ('Ik ben je vader'. Letterlijk: 'Ik ben je vader'.), Uit de film The Empire Strikes Back, het voornaamwoord I (én) staat centraal en impliceert dat het nieuwe informatie is, en de luisteraar dacht dat iemand anders zijn vader is.

Hoewel Hongaars soms wordt omschreven als een vrije woordvolgorde, zijn verschillende woordvolgorde over het algemeen niet uitwisselbaar en is de neutrale volgorde niet altijd correct om te gebruiken. Ook is de intonatie ook anders met verschillende onderwerpcommentaarstructuren. Het onderwerp heeft meestal een stijgende intonatie, de focus heeft een dalende intonatie. In de volgende voorbeelden is het onderwerp cursief weergegeven en is de focus (opmerking) vetgedrukt.

  • János látja az almát. - 'Jan ziet de appel'. Neutrale zin.
  • János látja az almát. - 'John ziet de appel'. (Peter ziet de appel misschien niet.)
  • János látja az almát​- 'Het is John die de appel ziet'. (De luisteraar heeft misschien gedacht dat het Peter is.)
  • János az almát látja. - 'Wat John ziet is de appel'. (Het is de appel, niet de peer, die John specifiek ziet. Maar Peter kan de peer zien.)
  • Az almát látja János. - 'Het is de appel die door John wordt gezien'. (John kan de peer misschien niet zien, maar hij kan bijvoorbeeld wel ruiken.)
  • Az almát János látja. - 'Het is door John dat de appel wordt gezien'. (Het wordt niet door Peter gezien, maar de peer kan bijvoorbeeld door Peter worden gezien.)

Beleefdheid

Het Hongaars heeft een systeem met vier niveaus om beleefdheidsniveaus uit te drukken. Van hoog naar laag:

  • Aan (önözés): Het gebruik van dit formulier in spraak toont respect voor de geadresseerde, maar het is ook de gebruikelijke manier van spreken in officiële teksten en zakelijke communicatie. Hier wordt "jij", de tweede persoon, grammaticaal aangesproken in de derde persoon.
  • Maga (magázás, magázódás): Gebruik van dit formulier dient om aan te tonen dat de sprekers afstand willen nemen van de persoon die ze aanspreken. Een baas zou ook een ondergeschikte kunnen aanspreken als maga​Afgezien van de verschillende voornaamwoord het is grammaticaal hetzelfde als "önözés".
  • Néni / bácsi (tetszikezés): Dit is een ietwat liefdevolle manier om beleefdheid uit te drukken en is grammaticaal hetzelfde als "önözés"of"magázódás", maar voegt een bepaald werkwoord toe in de hulprol"tetszik"(" like ") om het hoofdwerkwoord van de zin te ondersteunen. Kinderen worden bijvoorbeeld verondersteld volwassenen aan te spreken die geen ouders, goede vrienden of naaste familieleden zijn met"tetszik" ("je houdt van"): "Hogy vagy?"(" Hoe gaat het? ") Hier wordt"Hogy tetszik lenni?"(" Hoe vind je het om te zijn? "). Ouderen, vooral vrouwen, worden over het algemeen op deze manier aangesproken, ook door volwassenen.
  • Te (tegezés, tegeződés of pertu, per di van Latijns): Algemeen gebruikt, d.w.z. met personen met wie geen van de bovenstaande vormen van beleefdheid vereist is, en, in religieuze contexten, om God​De hoogste rang, de koning, werd traditioneel door iedereen "per tu" aangesproken, zowel boeren als edelen, hoewel Hongarije sinds 1918 geen gekroonde koning meer heeft gehad, en dit gebruik alleen overleeft in volksverhalen en kinderverhalen. Gebruik van "tegezés'in de media en in advertenties komt sinds het begin van de jaren negentig steeds vaker voor. Het is informeel en wordt normaal gesproken gebruikt in gezinnen, onder vrienden, collega's, onder jongeren en door volwassenen die met kinderen praten; het kan worden vergeleken met het aanspreken van iemand door hun voornaam in het Engels. Misschien ingegeven door het wijdverbreide gebruik van Engels (een taal zonder T – V-onderscheid in de meeste hedendaagse dialecten) op het internet, "tegezés"wordt ook de standaardmanier om mensen via internet aan te spreken, ongeacht beleefdheid.

Het systeem met vier niveaus is enigszins uitgehold als gevolg van de recente uitbreiding van "tegeződés".

Er kwamen enkele anomalieën naar voren met de komst van multinationale bedrijven die hun klanten in de te (minst beleefd) vorm vanaf het begin van hun aanwezigheid in Hongarije. Een typisch voorbeeld is de Zweedse meubelwinkel IKEA, wiens website en andere publicaties de klanten in te het formulier. Wanneer een nieuwssite[47] vroeg IKEA - met behulp van de te - waarom ze hun klanten op deze manier aanspreken, legde de PR-manager van IKEA in zijn antwoord uit - met behulp van de Aan vorm - dat hun manier van communiceren de ruimdenkendheid van IKEA en de Zweedse cultuur weerspiegelt. IKEA in Frankrijk gebruikt echter de beleefde (vous) het formulier. Een ander voorbeeld is de communicatie van Telenor (een mobiele netwerkoperator) richting zijn klanten. Telenor koos ervoor om op een beleefde manier met zakelijke klanten te communiceren Aan formulier terwijl alle andere klanten worden aangesproken in het minder beleefde te het formulier.

Woordenschat

Voorbeelden met advertentie
HongaarsEngels
advertentiegeven
Afgeleide termen met achtervoegsels
adásoverdragen
adóbelasting of zender
adózikom belasting te betalen
adózóbelastingbetaler
adósschuldenaar
adósságschuld
adatgegevens
adakozikgeven (liefdadigheid beoefenen)
adalékadditief (ingrediënt)
adagdosis, portie
adománybijdrage
adomaanekdote
Met verbale voorvoegsels
een beetjete overhandigen
kraalinleveren
eladverkopen
feladopgeven, mailen
hozzáadvergroten, toevoegen aan
kiadverhuren, publiceren, uitleveren
loodafvallen, deponeren (een voorwerp)
megadterugbetalen (schuld), bellen (poker),
verlenen (toestemming)
összeadtoevoegen (wiskundig optellen)

Tijdens de eerste vroege fase van Hongaars taalhervormingen (eind 18e en begin 19e eeuw) meer dan tienduizend woorden werden bedacht,[48] waarvan er enkele duizenden nog steeds actief worden gebruikt (zie ook Ferenc Kazinczy, de leidende figuur van de Hongaarse taalhervormingen.) Kazinczy's belangrijkste doel was om bestaande woorden van Duitse en Latijnse oorsprong te vervangen door nieuw gecreëerde Hongaarse woorden. Als gevolg hiervan verminderden Kazinczy en zijn latere volgelingen (de hervormers) aanzienlijk de voorheen hoge verhouding van woorden van Latijnse en Duitse oorsprong in de Hongaarse taal, die verband hielden met sociale wetenschappen, natuurwetenschappen, politiek en economie, institutionele namen, mode enz. .Een nauwkeurige schatting geven van het totale aantal woorden is moeilijk, aangezien het moeilijk is om "een woord" te definiëren in agglutinatie talen, vanwege het bestaan ​​van toegevoegde woorden en samengestelde woorden. Om een ​​betekenisvolle definitie van samengestelde woorden te krijgen, moeten we dergelijke verbindingen uitsluiten waarvan de betekenis louter de som van de elementen is. De grootste woordenboeken met vertalingen van het Hongaars naar een andere taal bevatten 120.000 woorden en zinnen[49] (maar dit kan ook overbodige zinnen bevatten vanwege vertaalproblemen)[opheldering nodig]​Het nieuwe desk-lexicon van de Hongaarse taal bevat 75.000 woorden[49] en het Comprehensive Dictionary of Hungarian Language (dat in de komende twintig jaar in 18 delen zal verschijnen) zal naar verwachting 110.000 woorden bevatten.[50] Het standaard Hongaarse lexicon wordt gewoonlijk geschat op 60.000 tot 100.000 woorden.[51] (Onafhankelijk van specifieke talen gebruiken sprekers actief maximaal 10.000 tot 20.000 woorden,[52] met een gemiddelde intellectueel die 25.000 tot 30.000 woorden gebruikt.[51]) Alle Hongaarse lexemen die zijn verzameld uit technische teksten, dialecten enz. Zouden echter in totaal 1.000.000 woorden bedragen.[53]

Delen van het lexicon kunnen worden georganiseerd met woordstruiken[opheldering nodig]​(Zie een voorbeeld aan de rechterkant.) De woorden in deze struiken hebben een gemeenschappelijke wortel, zijn verwant door verbuiging, afleiding en samenstelling, en zijn meestal breed verwant in betekenis.

De basiswoordenschat deelt honderden woordwortels met andere Uralic talen Leuk vinden Fins, Ests, Mansi en Khanty​Voorbeelden zijn het werkwoord el "live" (Fins elää[54]), de nummers kettő (2), három (3), négy (4) (vgl. Mansi китыг kitig, хурум khurum, нила nila, Fins kaksi, kolme, neljä,[54] Ests kaks, kolm, neli, ), net zoals víz 'water', kéz 'hand', vér 'bloed', fej 'hoofd' (cf. Fins[54] en Ests vesi, käsi, veri, Fins pää,[54] Ests erwt of pää).

Woorden voor elementaire verwantschap en natuur zijn meer Oegrisch, minder r-Turks en minder Slavisch. Landbouwwoorden zijn ongeveer 50% r-Turks en 50% Slavisch; pastorale termen zijn meer r-Turks, minder Oegrisch en minder Slavisch. Ten slotte is de christelijke en staatsterminologie meer Slavisch en minder r-Turks. De Slavische is hoogstwaarschijnlijk proto-Slowaaks en / of -Sloveens. Dit is gemakkelijk te begrijpen in het Oeralische paradigma, proto-Magyaren leken eerst op Ob-Ugors die voornamelijk jagers, vissers en verzamelaars waren, maar ook met enkele paarden. Daarna volgden ze Bulgaarse Turken, dus de oudere laag landbouwwoorden (wijn, bier, tarwe, gerst enz.) Zijn puur Turks, en veel termen van staatsmanschap en religie waren dat ook.[55]

Oorsprong van woordwortels in het moderne Hongaars[56]
Onzeker
30%
Uralic
21%
Slavisch
20%
Duitse
11%
Turks
9.5%
Latijns en Grieks
6%
Romantiek
2.5%
Andere bekend
1%

Behalve een paar Latijnse en Griekse leenwoorden, worden deze verschillen zelfs door moedertaalsprekers niet opgemerkt; de woorden zijn volledig overgenomen in het Hongaarse lexicon. Er is een toenemend aantal Engelse leenwoorden, vooral op technisch gebied.

Een andere bron[57] verschilt daarin dat leenwoorden in het Hongaars ongeveer 45% van de basissen in de taal uitmaken. Hoewel het lexicale percentage van inheemse woorden in het Hongaars 55% is, is het gebruik ervan goed voor 88,4% van alle gebruikte woorden (het percentage gebruikte leenwoorden is slechts 11,6%). Daarom is de geschiedenis van het Hongaars, vooral sinds de 19e eeuw, de voorkeur gaan geven aan neologismen van originele bases, terwijl er nog steeds evenveel termen uit naburige talen in het lexicon zijn ontwikkeld.

Woordvorming

Woorden kunnen samenstellingen of afgeleid zijn. De meeste afleiding is met achtervoegsels, maar er is ook een kleine set afleidingsvoorvoegsels.

Verbindingen

Verbindingen zijn in de taal aanwezig sinds de Proto-Uralic tijdperk. Talrijke oude verbindingen zijn in de loop van de eeuwen omgevormd tot basiswoorden. Tegenwoordig spelen verbindingen een belangrijke rol in de woordenschat.

Een goed voorbeeld is het woord boog:

orr (neus) + száj (mond) → orka (gezicht) (spreektaal tot het einde van de 19e eeuw en nog steeds in gebruik in sommige dialecten)> boog (gezicht)[58]

Verbindingen bestaan ​​uit twee basiswoorden: de eerste is het voorvoegsel, de laatste is het achtervoegsel. Een verbinding kan zijn ondergeschikt: het voorvoegsel staat in logische samenhang met het achtervoegsel. Als het voorvoegsel het onderwerp is van het achtervoegsel, wordt de verbinding over het algemeen geclassificeerd als een subjectief een. Er zijn objectief, bepalend, en adjunctief verbindingen ook. Hieronder volgen enkele voorbeelden:

Subjectief:
menny (hemel) + dörgés (gerommel) → mennydörgés (donderend)
Dutje (Zo) + sütötte (verlicht door) → napsütötte (zonovergoten)
Objectief:
fa (boom, hout) + vágó (snijder) → favágó (houthakker, letterlijk "houthakker")
Bepalend:
új (nieuw) + (wijziging van -vá, -vé een achtervoegsel dat betekent "iets maken") + építés (constructie) → újjáépítés (reconstructie, letterlijk "iets nieuw maken door constructie")
Adjunctief:
sárga (geel) + rez (koper) → sárgaréz (messing)

Volgens de huidige orthografische regels moet een ondergeschikt samengesteld woord worden geschreven als een enkel woord, zonder spaties; echter, als de lengte van een verbinding van drie of meer woorden (de éénlettergrepige verbale voorvoegsels niet meegerekend) zeven of meer is lettergrepen lang (de achtervoegsels van hoofdletters niet meegerekend), moet een koppelteken worden ingevoegd op de juiste grens om de bepaling van woordgrenzen voor de lezer te vergemakkelijken.

Andere samengestelde woorden zijn coördinaten: er is geen concreet verband tussen het voorvoegsel en het achtervoegsel. Subcategorieën omvatten reduplicatie (om de betekenis te benadrukken; olykor-olykor'echt af en toe'), tweelingwoorden (waarbij een basiswoord en een vervormde vorm ervan een samenstelling vormen: gizgaz, waarbij het achtervoegsel 'gaz' 'wiet' betekent en het voorvoegsel giz is de vervormde vorm; de verbinding zelf betekent 'onaanzienlijk onkruid'), en dergelijke verbindingen die betekenissen hebben, maar noch hun voorvoegsels, noch hun achtervoegsels zijn logisch (bijvoorbeeld, hercehurca 'complexe, achterhaalde procedures').

Een verbinding kan ook bestaan ​​uit meerdere (d.w.z. meer dan twee) basiswoorden: in dit geval is ten minste één woordelement, of zelfs zowel het voorvoegsel als het achtervoegsel, een verbinding. Een paar voorbeelden:

elme [geest; zelfstandige basis] + (gyógy [medisch] + intézet [instituut]) → elmegyógyintézet (asiel)
(hadi [militariër] + Fogoly [gevangene]) + (Munka [werk] + tábor [kamp]) → hadifogoly-munkatábor (werkkamp van krijgsgevangenen)

Opmerkelijke lexicale items

Punten van het kompas

Hongaarse woorden voor de windstreken zijn rechtstreeks afgeleid van de positie van de zon gedurende de dag op het noordelijk halfrond.

  • Noord = észak (van "éj (szaka)", 'nacht'), aangezien de zon nooit schijnt vanuit het noorden
  • Zuid = dél ('middag'), zoals de zon 's middags vanuit het zuiden schijnt
  • East = kelet ('rise'), zoals de zon opkomt in het oosten
  • West = nyugat ('set'), zoals de zon ondergaat in het westen

Twee woorden voor 'rood'

Er zijn twee basiswoorden voor "rood" in het Hongaars: "piros" en "vörös" (variant: "veres"; vergelijk met Estlands "verev" of Fins "punainen"). (Ze zijn fundamenteel in de zin dat het ene geen subtype is van het andere, aangezien het Engelse "scharlaken" van "rood" is.) Het woord "vörös" is verwant aan "vér", wat "bloed" betekent (Fins en Estse "veri"). Wanneer ze verwijzen naar een werkelijk kleurverschil (zoals op een kleurenkaart), verwijst "vörös" meestal naar de diepere (donkerdere en / of meer rode en minder oranje) tint rood. In het Engels bestaan ​​vergelijkbare verschillen tussen "scharlaken" en "rood". Hoewel veel talen er meerdere hebben namen voor deze kleur, nemen Hongaarse geleerden vaak aan dat dit uniek is in het herkennen van twee tinten rood als afzonderlijk en onderscheiden "folk kleuren".[59]

De twee woorden worden echter ook onafhankelijk van het bovenstaande gebruikt in collocaties​'Piros' wordt eerst door kinderen geleerd, omdat het over het algemeen wordt gebruikt om levenloze, kunstmatige dingen of dingen die als vrolijk of neutraal worden beschouwd te beschrijven, terwijl 'vörös' doorgaans verwijst naar levende of natuurlijke dingen (biologische, geologische, fysieke en astronomische objecten) , evenals serieuze of emotioneel beladen onderwerpen.

Wanneer de hierboven geschetste regels in tegenspraak zijn, prevaleren meestal typische collocaties. In sommige gevallen waar een typische collocatie niet bestaat, kan het gebruik van een van de twee woorden even adequaat zijn.

Voorbeelden:

  • Uitdrukkingen waarbij 'rood' zich doorgaans vertaalt naar 'piros': een rood verkeersbord, rode verkeerslichten, de rode lijn van Metro van Boedapest, rode (nu express genoemd) buslijnen in Boedapest, een feestdag in rood weergegeven in de kalender, blozende huidskleur, de rode neus van een clown, enkele rode bloemen (die van neutrale aard, bijv. tulpen), rode paprika's en paprika, rode kaartkostuums (harten en ruiten), rode strepen op een vlag (maar de rode vlag en zijn varianten vertalen naar "vörös"), enz.
  • Uitdrukkingen waarbij 'rood' zich doorgaans vertaalt naar 'vörös': een rood spoorwegsein (in tegenstelling tot verkeerslichten, zie hierboven), rode Zee, rood vierkant, rode Leger, rode Baron, Erik de Rode, rode wijn, rode loper (voor het ontvangen van belangrijke gasten), rood haar of baard, rode leeuw (het mythische dier), de rode Kruis, de roman Het rood en het zwart, roodverschuiving, rode reus, rode bloedcellen, rode eik, sommige rode bloemen (bloemen met hartstochtelijke connotaties, bijv. rozen), rode vos, namen van ijzer (III) en andere rode mineralen, rood koper, roest, rode fosfor, de kleur van blozen van woede of schaamte, de rode neus van een alcoholist (in contrast met die van een clown, zie hierboven), de rode achterkant van een baviaan, rood vlees, gewone ui (niet de rode ui, die "lila" is), lakmoes papier (in zuur), steden, landen of andere politieke entiteiten waarmee wordt geassocieerd linkse bewegingen (bijv. Rood Wenen, Rood Rusland), enz.

Verwantschapstermijnen

De Hongaarse woorden voor broers en zussen zijn gedifferentieerd op basis van relatieve leeftijd. Er is ook een algemeen woord voor "broer of zus": testvér, van test "lichaam" en vér "bloed"; d.w.z., afkomstig uit hetzelfde lichaam en bloed.

jongerouderlingniet gespecificeerd
relatieve leeftijd
broeröcsbátyvijf of
fiútestvér
zusknuffelnővér
néne (archaïsch)
nővér of
lánytestvér
broer of zuskistestvér(nagytestvér)testvér

(Vroeger was er een apart woord voor 'oudere zus', néne, maar het is achterhaald [behalve dat het in sommige dialecten 'tante' betekent] en is vervangen door het algemene woord voor 'zus'.)

Daarnaast zijn er aparte voorvoegsels voor verschillende voorouders en nakomelingen:

oudergrootouderSuper goed-
grootouder
geweldig geweldig-
grootouder
over-over-over-
grootouder
over-over-over-over-over-

grootouder

Szülőnagyszülődéd (nagy) szülőük (nagy) szülőszép (nagy) szülő
(OF ük-ük (nagy) szülő)
ó (nagy) szülő

(OF ük-ük-ük (nagy) szülő)

kindkleinkindSuper goed-
kleinkind
geweldig geweldig-
kleinkind
over-over-over-
kleinkind
over-over-over-over-over-
kleinkind
gyerekunokadédunokaükunokaSzépunoka
(OF ük-ükunoka)
óunoka
(OF ük-ük-ükunoka)

De woorden voor "jongen" en "meisje" worden toegepast met bezittelijke achtervoegsels. Desalniettemin worden de termen gedifferentieerd met verschillende verbuigingen of lexemen:

jongen meisje(zijn haar)
zoon dochter
(zijn haar)
minnaar, partner
mannetjefiúfiafiúja / barátja
vrouwlánylányabarátnője

Fia wordt alleen gebruikt in deze, onregelmatige bezittelijke vorm; het heeft op zichzelf geen nominatief (zie onvervreemdbaar bezit​Het woord fiú kan ook het gewone achtervoegsel hebben, in welk geval het resulterende woord (fiúja) zal verwijzen naar een minnaar of partner (vriendje), in plaats van een mannelijke nakomeling.

Het woord fiú (jongen) wordt ook vaak genoemd als een extreem voorbeeld van het vermogen van de taal om achtervoegsels aan een woord toe te voegen door fiaiéi, alleen achtervoegsels in de vorm van een klinker toevoegen, waarbij het resultaat een vrij vaak gebruikt woord is:

fiújongen
fiazijn / haar zoon
fiaizijn / haar zonen
fiáézijn / haar zoon (enkelvoud)
fiáéizijn / haar zoon (meervoud object)
fiaiézijn / haar zonen '(enkelvoud)
fiaiéizijn / haar zonen '(meervoud object)

Extreem lange woorden

  • megszentségteleníthetetlenségeskedéseitekért
Partitie naar root en achtervoegsels met uitleg:
meg-werkwoord prefix; in dit geval betekent het 'voltooid'
szentheilig (de woordwortel)
-ségzoals Engels "-ness", zoals in "heiligheid"
-t (e) lenvariant van "-tlen", suffix van het zelfstandig naamwoord dat het gebrek aan iets uitdrukt; zoals Engels "-less", zoals in "nutteloos"
-hetvormt een overgankelijk werkwoord van een bijvoeglijk naamwoord
-hetdrukt mogelijkheid uit; enigszins vergelijkbaar met de Engelse modale werkwoorden "may" of "can"
- (e) tleneen andere variant van "-tlen"
-ség(zie hierboven)
-esvormt een bijvoeglijk naamwoord van een zelfstandig naamwoord; zoals Engels "-y" zoals in "geestig"
-kedgehecht aan een bijvoeglijk naamwoord (bijv. "sterk"), produceert het werkwoord "doen alsof (sterk)"
-ésvormt een zelfstandig naamwoord van een werkwoord; er zijn verschillende manieren om dit in het Engels te doen, b.v. "-ance" in "acceptatie"
-eitekmeervoud bezittelijk achtervoegsel, tweede persoon meervoud (bijv. "appel" → "uw appels", waarbij "uw" verwijst naar meerdere mensen)
-értvertaalt zich ongeveer naar 'vanwege', of in dit geval gewoon 'voor'
Vertaling: 'voor uw [meervoud] herhaaldelijk doen alsof ze ondoorgrondelijk zijn'

Het bovenstaande woord wordt vaak beschouwd als het langste woord in het Hongaars, hoewel er langere woorden zijn zoals:

  • legeslegmegszentségteleníttethetetlenebbjeitekként
leges-leg-meg-szent-ség-telen-ít-tet-het-etlen-ebb-je-i-tek-ként
"zoals degenen onder jullie die het minst mogelijk worden ontheiligd"

Woorden met een dergelijke lengte worden in de praktijk niet gebruikt en zijn zelfs voor autochtonen moeilijk te begrijpen. Ze zijn uitgevonden om op een ietwat grappige manier het vermogen van de taal om lange woorden te vormen aan te tonen (zie agglutinerende taal​They are not compound words—they are formed by adding a series of one and two-syllable suffixes (and a few prefixes) to a simple root ("szent", saint or holy).There is virtually no limit for the length of words, but when too many suffixes are added, the meaning of the word becomes less clear, and the word becomes hard to understand, and will work like a riddle even for native speakers.

Hungarian words in English

The English word best known as being of Hungarian origin is probably paprika, from Serbo-Croatian papar "pepper" and the Hungarian diminutive -ka​The most common however is trainer, van kocsi, oorspronkelijk kocsi szekér "car from/in the style of Kocs". Others are:

  • Shako, van csákó, van csákósüveg "peaked cap"
  • sabel, van Szablya
  • heyduck, van hajdúk, meervoud van hajdú "brigand"
  • tolpatch, van talpas "foot-soldier", apparently derived from talp "zool".

Schrijfsysteem

The oldest surviving words written in Hungarian, from the founding declaration of the Benedictine Abbey of Tihany, 1055.
It reads "feheruuaru rea meneh hodu utu rea" (in modern Hungarian "Fehérvárra menő hadi útra", betekenis "to the military road going to Fehérvár")
Hungarian language road sign
Medieval Hungarian book (a copy of the Hussietenbijbel), 1466

The Hungarian language was originally written in right-to-left Old Hungarian runes, superficially similar in appearance to the better-known futhark runes but unrelated. Na Stephen I van Hongarije vestigde de Koninkrijk Hongarije in the year 1000, the old system was gradually discarded in favour of the Latin alphabet and left-to-right order. Although now not used at all in everyday life, the old script is still known and practised by some enthusiasts.

Modern Hungarian is written using an expanded Latijns alfabet, en heeft een fonemisch orthography, i.e. pronunciation can generally be predicted from the written language. In addition to the standard letters of the Latin alphabet, Hungarian uses several modified Latin characters to represent the additional vowel sounds of the language. These include letters with acute accents (á, é, í, ó, ú) to represent long vowels, and umlauts (O en ü) en hun lange tegenhangers O en ű to represent front vowels. Sometimes (usually as a result of a technical glitch on a computer) ⟨ô⟩ or ⟨õ⟩ is used for ⟨ő⟩, and ⟨û⟩ for ⟨ű⟩. This is often due to the limitations of the Latin-1 / ISO-8859-1 code page​These letters are not part of the Hungarian language, and are considered misprints. Hungarian can be properly represented with the Latin-2 / ISO-8859-2 code page, but this code pagina is not always available. (Hungarian is the only language using both ⟨ő⟩ and ⟨ű⟩.) Unicode includes them, and so they can be used on the Internet.

Additionally, the letter pairs ⟨Ny⟩, ⟨Ty⟩, en ⟨gy⟩ represent the palatal consonants / ɲ /, / c /, en / ɟ / (roughly analogous to the "d+y" sounds in British "duke" or American "would you")—produced using a similar mechanism as the letter "d" when pronounced with the tongue pointing to the gehemelte.

Hungarian uses ⟨s⟩ for / ʃ / en ⟨sz⟩ voor / s /, which is the reverse of Pools gebruik. De brief ⟨zs⟩ is / ʒ / en ⟨cs⟩ is / t͡ʃ /​These digraphs are considered single letters in the alphabet. De brief ⟨ly⟩ is also a "single letter digraph", but is pronounced like / j / (English ⟨y⟩), and appears mostly in old words. De brieven ⟨Dz⟩ en ⟨dzs⟩ / d͡ʒ / are exotic remnants and are hard to find even in longer texts. Some examples still in common use are madzag ("string"), edzeni ("to train (athletically)") and dzsungel ("jungle").

Sometimes additional information is required for partitioning words with digraphs: házszám ("street number") = ház ("house") + szám ("number"), not an unintelligible házs + zám.

Hungarian distinguishes between long and short vowels, with long vowels written with acutes. It also distinguishes between long and short consonants, with long consonants being doubled. Bijvoorbeeld, lenni ("to be"), hozzászólás ("comment"). The digraphs, when doubled, become trigraphs: ⟨sz⟩ + ⟨sz⟩ = ⟨ssz⟩, e.g. művésszel ("with an artist"). But when the digraph occurs at the end of a line, all of the letters are written out. For example, ("with a bus"):

... busz-
szal...

When the first lexeme of a compound ends in a digraph and the second lexeme starts with the same digraph, both digraphs are written out: jegy + gyűrű = jegygyűrű ("engagement/wedding ring", jegy means "sign", "mark". De voorwaarde jegyben lenni/járni means "to be engaged"; gyűrű means "ring").

Usually a trigraph is a double digraph, but there are a few exceptions: tizennyolc ("eighteen") is a concatenation of tizen + nyolc​There are doubling minimale paren: tol ("push") vs. tol ("feather" or "pen").

While to English speakers they may seem unusual at first, once the new orthography and pronunciation are learned, written Hungarian is almost completely phonemic (except for etymological spellings and "ly, j" representing / j /).

Woord volgorde

De woord volgorde is basically from general to specific. This is a typical analytical approach and is used generally in Hungarian.

Naamvolgorde

The Hungarian language uses the so-called eastern name order, in which the surname (general, deriving from the family) comes first and the gegeven naam comes last. If a second given name is used, this follows the first given name.

Hungarian names in foreign languages

For clarity, in foreign languages Hungarian names are usually represented in the western name order. Sometimes, however, especially in the neighbouring countries of Hungary – where there is a significant Hungarian population – the Hungarian name order is retained, as it causes less confusion there.

For an example of foreign use, the birth name of the Hungarian-born physicist called the "father of the waterstofbom" was Teller Ede, but he immigrated to the United States in the 1930s and thus became known as Edward Teller​Prior to the mid-20th century, given names were usually translated along with the name order; this is no longer as common. For example, the pianist uses András Schiff when abroad, not Andrew Schiff (in Hungarian Schiff András​If a second given name is present, it becomes a middle name and is usually written out in full, rather than truncated to an initial.

Foreign names in Hungarian

In modern usage, foreign names retain their order when used in Hungarian. Daarom:

  • Amikor Kiss János Los Angelesben volt, látta John Travoltát. (means: When János Kiss was in Los Angeles he saw John Travolta.)
De Hongaarse naam Kiss János is in the Hungarian name order (János is gelijk aan John), but the foreign name John Travolta remains in the western name order.

Before the 20th century, not only was it common to reverse the order of foreign personalities, they were also "Hungarianised": Goethe János Farkas (oorspronkelijk Johann Wolfgang Goethe​This usage sounds odd today, when only a few well-known personalities are referred to using their Hungarianised names, including Verne Gyula (Jules Verne), Marx Károly (Karl Marx), Kolumbusz Kristóf (Christopher Columbus​note that the last of these is also translated in English from the original Italian or possibly Ligurian).

Some native speakers disapprove of this usage; the names of certain historical religious personalities (including popes), however, are always Hungarianised by practically all speakers, such as Luther Márton (Martin Luther), Husz János (Jan Hus), Kálvin János (Johannes Calvijn​just like the names of monarchs, for example the king of Spain, Juan Carlos I wordt aangeduid als I. János Károly or the queen of the UK, Elizabeth de Tweede wordt aangeduid als II. Erzsébet.

Japanse namen, which are usually written in western order in the rest of Europe, retain their original order in Hungarian, e. g. Kuroszava Akira in plaats van Akira Kurosawa.

Datum en tijd

The Hungarian convention for date and time is to go from the generic to the specific: 1. year, 2. month, 3. day, 4. hour, 5. minute, (6. second)

The year and day are always written in Arabische cijfers, gevolgd door een punt​The month can be written by its full name or can be abbreviated, or even denoted by Roman or Arabic numerals. Except for the first case (month written by its full name), the month is followed by a full stop. Usually, when the month is written in letters, there is no leading zero before the day. On the other hand, when the month is written in Arabic numerals, a leading zero is common, but not obligatory. Except at the beginning of a sentence, the name of the month always begins with a lower-case letter.

Hours, minutes, and seconds are separated by a colon (H:m:s). Fractions of a second are separated by a full stop from the rest of the time. Hungary generally uses the 24-uurs klok format, but in verbal (and written) communication 12-uurs klok format can also be used. See below for usage examples.

Date and time may be separated by a comma or simply written one after the other.

  • 2020. február 9. 16:23:42 of 2020. február 9., 16:23:42
  • 2020. febr. 9.
  • 2020. 02. 09. of 2020. 2. 9. (rarely)
  • 2020. II. 9.

Date separated by liggend streepje is also spreading, especially on datestamps. Here – just like the version separated by full stops – leading zeros are in use.

  • 2020-02-09

When only hours and minutes are written in a sentence (so not only "displaying" time), these parts can be separated by a punt (e.g. "Találkozzunk 10.35-kor." – "Let's meet at 10.35."), or it is also regular to write hours in normal size, and minutes put in superscript (and not necessarily) underlined (e.g. "A találkozó 1035-kor kezdődik." of "A találkozó 1035-kor kezdődik." – "The meeting begins at 10.35.").

Also, in verbal and written communication it is common to use "délelőtt" (literally "before noon") and "délután" (lit. "after noon") abbreviated as "de." and "du." respectievelijk. Délelőtt and délután is said or written before the time, e.g. "Délután 4 óra van." – "It's 4 p.m.". However e.g. "délelőtt 5 óra" (should mean "5 a.m.") or "délután 10 óra" (should mean "10 p.m.") are never used, because at these times the sun is not up, instead "hajnal" ("dawn"), "reggel" ("morning"), "este" ("evening") and "éjjel" ("night") is used, however there are no exact rules for the use of these, as everybody uses them according to their habits (e.g. somebody may have woken up at 5 a.m. so he/she says "Reggel 6-kor ettem." – "I had food at *morning 6.", and somebody woke up at 11 a.m. so he/she says "Hajnali 6-kor még aludtam." – "I was still sleeping at *dawn 6."). Roughly, these expressions mean these times:

UitdrukkingApproximate time
Hajnal4–6 a.m.
Reggel6–9 a.m.
Délelőtt (de.)9 a.m. – 12 p.m.
Dél*=12 p.m. (="noon")
Délután (du.)12–6 p.m.
Este6–11 p.m.
Éjjel23.00 uur - 4 uur
Éjfél*=12 a.m. (="midnight")
  • * "Dél" and "éjfél" mean these exact times, so using time after them is incorrect. So there is Nee "Éjfél 0-kor még buliztunk" ("We were still partying at *midnight 0.") or "Dél 12-kor süt a nap." ("The sun shines at *noon 12."). Instead "Éjfélkor még buliztunk." and "Délben süt a nap." is correct. (More confusingly, one can say "Délik 12-kor süt a nap.", meaning "The sun shines at 12 van noon.", i.e. "The sun shines at 12, which is the 12 of daytime.") "Délen süt a nap" on the other hand means "The sun shines in the south", as Dél means both noon and south.

Adressen

Although address formatting is increasingly being influenced by standard European conventions, the traditional Hungarian style is:

Budapest, Deák Ferenc tér 1. 1052

So the order is: 1) settlement (most general), 2) street/square/etc. (more specific), 3) house number (most specific) 4)(HU-)postcode. The house number may be followed by the storey and door numbers. The HU- part before the postcode is only for incoming postal traffic from foreign countries. Addresses on envelopes and postal parcels should be formatted and placed on the right side as follows:

Naam van de ontvanger
Nederzetting
Street address (up to door number if necessary)
(HU-)postcode

Vocabulary examples

Note: The stress is always placed on the first syllable of each word. The remaining syllables all receive an equal, lesser stress. All syllables are pronounced clearly and evenly, even at the end of a sentence, unlike in English.

Getallen

Source: Wiktionary[60]



EngelsHongaarsIPA
honderdSzáz/ˈsaːz/
duizendezer/ˈɛzɛr/
tweeduizendkétezer
(kettőezer)
/ˈkeːtɛzɛr/
(/ˈkettøːɛzɛr/)
two thousand (and) nineteen (2019)kétezer-tizenkilenc
(kettőezertizenkilenc)
/ˈkeːtɛzɛrtizɛŋkilɛnt͡s/
(/ˈkettøːɛzɛrtizɛŋkilɛnt͡s/)
een miljoenegymillió/ˈɛɟmilːiʲoː/
een miljardegymilliárd/ˈɛɟmilːiʲaːrd/

Tijd

Days of the week
EngelsHongaarsIPA
maandaghétfő/ˈheːtføː/
dinsdagkedd/ˈkɛdː/
woensdagszerda/ˈsɛrdɒ/
donderdagcsütörtök/ˈt͡ʃytørtøk/
vrijdagpéntek/ˈpeːntɛk/
zaterdagSzombat/ˈsombɒt/
zondagvasárnap/ˈvɒʃaːrnɒp/

Source: Wiktionary[61][onbetrouwbare bron?]

Maanden van het jaar
EngelsHongaarsIPA
januari-január/ˈjɒnuaːr/
februarifebruár/ˈfɛbruaːr/
maartmárcius/ˈmaːrt͡siʲuʃ/
apriláprilis/ˈaːpriliʃ/
meimájus/ˈmaːjuʃ/
juni-június/ˈjuːniʲuʃ/
juli-július/ˈjuːliʲuʃ/
augustusaugusztus/ˈɒuɡustuʃ/
septemberszeptember/ˈsɛptɛmbɛr/
oktoberoktóber/ˈoktoːbɛr/
Novembernovember/ˈnovɛmbɛr/
decemberdecember/ˈdɛt͡sɛmbɛr/

Bron:WikiWoordenboek[62][onbetrouwbare bron?]

Gesprek

  • Hungarian (person, language): magyar [mɒɟɒr]
  • Hello!:
    • Formal, when addressing a stranger: "Good day!": Jó napot (kívánok)! [joːnɒpot ki:vaːnok].
    • Informal, when addressing a close acquaintance: Szia! [siɒ]
  • Good-bye!: Viszontlátásra! [visontlaːtaːʃrɒ] (formal) (see above), Viszlát! [vislaːt] (semi-informal), Szia! (informal: same stylistic remark as for "Hello!" )
  • Excuse me: Elnézést! [ɛlneːzeːʃt]
  • Alstublieft:
    • Kérem (szépen) [keːrɛm seːpɛn] (This literally means "I'm asking (it/you) nicely", as in German Bitte schön​See next for a more common form of the polite request.)
    • Legyen szíves! [lɛɟɛn sivɛʃ] (literally: "Be (so) kind!")
  • I would like ____, please: Szeretnék ____ [sɛrɛtneːk] (this example illustrates the use of the conditional tense, as a common form of a polite request; it literally means "I would like".)
  • Sorry!: Bocsánat! [botʃaːnɒt]
  • Dank u: Köszönöm [køsønøm]
  • that/this: az [ɒz], ez [ɛz]
  • How much?: Mennyi? [mɛɲːi]
  • How much does it cost?: Mennyibe kerül? [mɛɲːibɛ kɛryl]
  • Ja: Igen [iɡɛn]
  • Nee: Nem [nɛm]
  • I do not understand: Nem értem [nɛm eːrtɛm]
  • I do not know: Nem tudom [nɛm tudom]
  • Where's the toilet?:
    • Hol (van) a vécé? [hol vɒn ɒ veːtseː] (vécé/veːtseː is the Hungarian pronunciation of the English abbreviation of "Water Closet")
    • Hol (van) a mosdó? [hol vɒn ɒ moʒdoː] – more polite (and word-for-word) version
  • generic toast: Egészségünkre! [ɛɡeːʃːeːɡyŋkrɛ] (literally: "To our health!")
  • juice: gyümölcslé [ɟymøltʃleː]
  • water: víz [viːz]
  • wine: bor [bor]
  • beer: sör [ʃør]
  • tea: thee [tɛɒ]
  • milk: tej [tɛj]
  • Do you speak English?: Beszél(sz) angolul? [bɛseːl / bɛseːls ɒŋɡolul] Note that the fact of vragen is only shown by the proper intonation: continually rising until the penultimate syllable, then falling for the last one.
  • Ik hou van je: Szeretlek [sɛrɛtlɛk]
  • Help!: Segítség! [ʃɛɡiːtʃeːɡ]
  • It is needed: kell
  • I need to go: Mennem kell

Recorded Examples

Zie ook

Bibliografie

Cursussen

  • MagyarOK – Text book and exercise book for beginners​Szita, Szilvia; Pelcz, Katalin (2013). Pécs; Pécsi Tudományegyetem. MagyarOK website ISBN 978-963-7178-68-9.
  • Colloquial Hungarian – The complete course for beginners​Rounds, Carol H.; Sólyom, Erika (2002). Londen; New York: Routledge. ISBN 0-415-24258-4.
This book gives an introduction to the Hungarian language in 15 chapters. The dialogues are available on CDs.
  • Teach Yourself Hungarian – A complete course for beginners​Pontifex, Zsuzsa (1993). Londen: Hodder & Stoughton. Chicago: NTC/Contemporary Publishing. ISBN 0-340-56286-2.
This is a complete course in spoken and written Hungarian. The course consists of 21 chapters with dialogues, culture notes, grammar and exercises. The dialogues are available on cassette.
These course books were developed by the University of Debrecen Summer School program for teaching Hungarian to foreigners. The books are written completely in Hungarian and therefore unsuitable for self study. There is an accompanying 'dictionary' with translations of the Hungarian vocabulary into English, German, and French for the words used in the first two books.
  • "NTC's Hungarian and English Dictionary" by Magay and Kiss. ISBN 0-8442-4968-8 (You may be able to find a newer edition also. This one is 1996.)

Grammatica's

  • Gyakorló magyar nyelvtan / A Practical Hungarian grammar (2009, 2010). Szita Szilvia, Görbe Tamás. Boedapest: Akadémiai Kiadó. 978 963 05 8703 7.
  • A practical Hungarian grammar (3e, herziene uitgave). Keresztes, László (1999). Debrecen: Debreceni Nyári Egyetem. ISBN 963-472-300-4.
  • Simplified Grammar of the Hungarian Language (1882). Ignatius Singer​Londen: Trübner & Co.
  • Practical Hungarian grammar: [a compact guide to the basics of Hungarian grammar]​Törkenczy, Miklós (2002). Boedapest: Corvina. ISBN 963-13-5131-9.
  • Hungarian verbs and essentials of grammar: a practical guide to the mastery of Hungarian (2e ed.). Törkenczy, Miklós (1999). Budapest: Corvina; Lincolnwood, [Ill.]: Passport Books. ISBN 963-13-4778-8.
  • Hungarian: an essential grammar (2e ed.). Rounds, Carol (2009). Londen; New York: Routledge. ISBN 0-415-77737-2.
  • Hungarian: Descriptive grammar​Kenesei, István, Robert M. Vago, and Anna Fenyvesi (1998). Londen; New York: Routledge. ISBN 0-415-02139-1.
  • Hungarian Language Learning References (including the short reviews of three of the above books)
  • Noun Declension Tables – HUNGARIAN​Budapest: Pons. Klett. ISBN 978-963-9641-04-4
  • Verb Conjugation Tables – HUNGARIAN​Budapest: Pons. Klett. ISBN 978-963-9641-03-7

Anderen

  • Abondolo, Daniel Mario: Hungarian Inflectional Morphology​Akadémiai publiceren. Boedapest, 1988. ISBN 9630546302
  • Balázs, Géza: Het verhaal van Hongaars. Een gids voor de taal. Vertaald door Thomas J. DeKornfeld. Corvina publiceren. Boedapest, 1997. ISBN 9631343626
  • Stephanides, Éva H. (red.): In tegenstelling tot Engels met Hongaars​Akadémiai publiceren. Boedapest, 1986. ISBN 9630539500

Opmerkingen

  1. ^ De toekomst wordt gevormd met een hulpwerkwoord en wordt daarom soms niet als een aparte tijd geteld. (Zie ook: omschrijving.)
  2. ^ Dit aantal is een lagere schatting, aangezien 382.493 mensen (7,0% van de totale bevolking) hun moedertaal niet hebben gespecificeerd.

Referenties

  1. ^ Modern Hongaars Bij Ethnologue (22e editie, 2019)
    Oud Hongaars Bij Ethnologue (22e editie, 2019)
  2. ^ een b Salminen, Tapani (2002). "Problemen in de taxonomie van de Oeral-talen in het licht van moderne vergelijkende studies". Лингвистический беспредел: сборник статей к 70-летию А. И. Кузнецовой [Taalkundige chaos: een verzameling artikelen over de 70ste verjaardag van A. I. Kuznetsova​Moskou: Izdatel'stvo Moskovskogo Universiteta. pp. 44-55.
  3. ^ een b c Michalove, Peter A. (2002). ‘De classificatie van de Uralic-talen: lexicaal bewijs van Fins-Oegrisch’. Fins-Oegrische Forschungen. 57.
  4. ^ een b Janhunen, Juha (2009). 'Proto-Uralic - wat, waar en wanneer?' (Pdf)​In Jussi Ylikoski (red.). De Quasquicentennial van de Fins-Oegrian Society​Suomalais-Ugrilaisen Seuran Toimituksia 258. Helsinki: Société Finno-Ougrienne. ISBN 978-952-5667-11-0. ISSN 0355-0230.
  5. ^ Regering van Kroatië (Oktober 2013). "Peto izvješće Republike Hrvatske o primjeni Europske povelje o regionalnim ili manjinskim jezicima" [Het vijfde verslag van Kroatië over de uitvoering van het Europees Handvest voor regionale talen en talen van minderheden] (Pdf) (in het Kroatisch). Raad van Europa​p. 34-36​Opgehaald 18 maart 2019.
  6. ^ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Hongaars". Glottolog 3.0​Jena, Duitsland: Max Planck Institute for the Science of Human History.
  7. ^ "Hongarije". The World Factbook​Central Intelligence Agency​Opgehaald 8 oktober 2017.
  8. ^ Lehtinen, Tapani (2007). Kielen vuosituhannet [De millennia van taal​Tietolipas (in het Fins). 215. Suomalaisen Kirjallisuuden Seura. ISBN 978-951-746-896-1.
  9. ^ een b Kulonen, Ulla-Maija (2002). "Kielitiede ja suomen väestön juuret" [Taalkunde en de wortels van de Finse bevolking]. In Grünthal, Riho (red.). Ennen, muinoin. Miten menneisyyttämme tutkitaan [In vervlogen tijden. Hoe we ons verleden kunnen bestuderen​Tietolipas (in het Fins). 180. Suomalaisen Kirjallisuuden Seura​blz. 104-108. ISBN 978-951-746-332-4.
  10. ^ Lebedynsky, Iaroslav, Les Nomades: Les peuples nomades de la steppe des origines aux invasions mongoles [The Nomads: de steppe-nomadenvolk van oorsprong tot Mongoolse invasies] (in het Frans), p. 191.
  11. ^ Sugar, P. F. (1996). Een geschiedenis van Hongarije​University Press. p. 9.
  12. ^ Maxwell, Alexander (2004). "Magyarisering, taalplanning en Whorf: het woord uhor als case study in taalrelativisme". Meertalig. 23 (4): 319. doi:10.1515 / mult.2004.23.4.319.
  13. ^ Marcantonio, Angela (2002). De Uralic-taalfamilie: feiten, mythen en statistieken​Blackwell Publishing. p. 19.
  14. ^ Abondolo, Daniel (1998). "Invoering". De Uralic-talen​Londen: Routledge. pp. 1-42.
  15. ^ Abondolo, Daniel (1998). "Hongaars". De Uralic-talen​Londen: Routledge. p. 453
  16. ^ Türk, Attila (2011). Een magyar őstörténet en een szaltovói régészeti kultúrkör [Hongaarse prehistorie en de archeologische culturele kring van Saltovo] (Proefschrift) (in het Hongaars). Universiteit van Szeged. doi:10.14232 / phd.1167.
  17. ^ Róna-Tas, András; Berta, Árpád (2011). West Old Turkic: Turkse leenwoorden in het Hongaars. Deel 1: Inleiding, A-K​Wiesbaden: Harrassowitz. blz. 151-2.
  18. ^ Róna-Tas en Berta, WOT 2011/1: 291-4.
  19. ^ "Hongarije - vroege geschiedenis". Library of Congress (publiek domein)​Opgehaald 2008-06-29.
  20. ^ Gábor Zaicz, Etimológiai szótár: Magyar szavak és tellalékok eredete, s.v. "Karácsony" (Tinta Könyvkiadó, 2006) [1]
  21. ^ Sala, Marius (1988). Vocabularul reprezentativ al limbilor romanice [Representatieve woordenschat van de Romaanse talen​Boekarest: Editura Ştiinţifică şi Enciclopedică.
  22. ^ Schulte, Kim (2009). "Leenwoorden in het Roemeens". In Haspelmath, Martin; Tadmor, Uri (red.). Leenwoorden in de talen van de wereld: een vergelijkend handboek​Berlijn: De Gruyter Mouton. p. 239.
  23. ^ Janhunen, Juha (2009). 'Proto-Uralic - wat, waar en wanneer?' (Pdf)​In Ylikoski, Jussi (red.). De Quasquicentennial van de Fins-Oegrian Society​Suomalais-Ugrilaisen Seuran Toimituksia 258. Helsinki: Société Finno-Ougrienne. ISBN 978-952-5667-11-0. ISSN 0355-0230.
  24. ^ Tambets, Kristiina; Metspalu, Mait; Lang, Valter; Villems, Richard; Kivisild, Toomas; Kriiska, Aivar; Thomas, Mark G .; Díez del Molino, David; Crema, Enrico Ryunosuke (2019). "De komst van Siberische afkomst die de oostelijke Oostzee verbindt met de Oeralische sprekers verder naar het oosten". Huidige biologie. 29 (10): 1701-1711.e16. doi:10.1016 / j.cub.2019.04.026. ISSN 0960-9822. PMC 6544527. PMID 31080083.
  25. ^ Laszlo Gyula, The Magyars: Their Life and Civilization, (1996). Op p. 37 zegt hij: “Dit leek een onberispelijke conclusie te zijn totdat er aandacht werd besteed aan de feitelijke getuigenis van boompollenanalyses, en deze toonden aan dat de taalkundigen geen rekening hadden gehouden met veranderingen in de vegetatiezones gedurende de millennia. Na analyse van de plantenpollen in het veronderstelde thuisland van de Magyaren, die in de bodem werden bewaard, werd het voor wetenschappers duidelijk dat de taiga en loofbossen waren pas in contact tijdens het tweede millennium v.G.T., dat veel te laat is om de Fins-Oegrische geschiedenis te beïnvloeden. Dus het gebied dat de taalkundigen zochten als de locatie van het vermeende ‘oude vaderland’ heeft nooit bestaan. Omstreeks 5.000-6.000 v.G.T., de periode waarin het Uralic-tijdperk werd gedateerd, bevond de taiga zich nog duizenden kilometers van het Oeralgebergte en was het gemengde loofbos nog maar net begonnen aan zijn opmars naar het noorden. '
  26. ^ Zsirai, Miklós (1943), Őstörténeti csodabogarak, Boedapest
  27. ^ Marcantonio, Angela; Nummenaho, Pirjo; Salvagni, Michela (2001). "The" Oegrisch-Turkse strijd ": een kritische recensie" (Pdf). Linguistica Uralica. 2​Opgehaald 8 oktober 2017.
  28. ^ Tóth, Valéria (juli 2016). "Etelköztől Tihanyig. Een helynevek en een magyar őstörténet" [Van Etelköz tot Tihany. Plaatsnamen en Hongaarse prehistorie] (Pdf). Rubicon (in het Hongaars). 27 (7): 96. ISSN 0865-6347​Opgehaald 29 mei 2020.
  29. ^ Kusje, Katalin É. (2014). De evolutie van functionele linkse periferieën in de Hongaarse syntaxis​Oxford Universiteit krant. p. 76. ISBN 978-0-19-870985-5.
  30. ^ Robert B. Kaplan; Richard B. Baldauf (2005). Taalplanning en -beleid in Europa​Meertalige zaken. p. 55. ISBN 978-1-85359-811-1.
  31. ^ Mathieu, Eric; Truswell, Robert (2017). Micro-verandering en macro-verandering in diachrone syntaxis​Oxford Universiteit krant. pp. 66–. ISBN 978-0-19-874784-0.
  32. ^ een b "Országos adatok" [Nationale gegevens] (in het Hongaars). Centraal Bureau voor de Statistiek​Opgehaald 8 oktober 2017.
  33. ^ "Roemeense volkstelling 2011" (Pdf). Recensamantromania.ro​Opgehaald 8 oktober 2017.
  34. ^ Slowaakse volkstelling 2011 Gearchiveerd 2012-11-14 op Wayback-machine
  35. ^ Talen van Vojvodina
  36. ^ Oekraïense volkstelling 2001 Gearchiveerd 20 augustus 2010, op Wayback-machine
  37. ^ Bureau, US Census. "American FactFinder - Resultaten". factfinder.census.gov​Gearchiveerd van het origineel op 12 februari 2020​Opgehaald 8 oktober 2017.
  38. ^ "Bestand niet gevonden". 12. statcan.ca​Opgehaald 8 oktober 2017.
  39. ^ "SBS Census Explorer". Sbs.com.au​Opgehaald 8 oktober 2017.
  40. ^ "Hongaars". Ethnologue.com​Opgehaald 8 oktober 2017.
  41. ^ Szabó, Éva (2005). Hongaars praktisch woordenboek: Hongaars-Engels, Engels-Hongaars​New York: Hippocrene Books. p. 9. ISBN 9780781810685.
  42. ^ Ward, Judit Hajnal (2002). Hongaars-Engels / Engels-Hongaars: woordenboek en zinnenboek​Hippocrene Books. p. 1. ISBN 9780781809191.
  43. ^ Bureau, US Census. "U.S. Census-website". Census Bureau van de Verenigde Staten​Opgehaald 8 oktober 2017.
  44. ^ "Roemenië: de wet staat het gebruik van minderheidstalen in het openbaar bestuur toe". RadioFreeEurope / RadioLiberty​Opgehaald 2018-10-30.
  45. ^ Szende (1994:91)
  46. ^ Beide, Csaba Attila (2015). "Zelfstandig naamwoord gevallen van Hongaarse taal in het Roemeens". Philologica. 6: 297 - via Sciendo.
  47. ^ Ujsag, Kanizsa. "Miért tegezik a magyarokat a multik? - Kanizsa Újság". Kanizsaujsag.hu​Opgehaald 8 oktober 2017.
  48. ^ Kálmán Szily presenteerde ong. 10.000 woorden in zijn boek Een magyar nyelvújítás szótára ("Dictionary of Hongaarse taalhervorming", deel 1–2: 1902 en 1908), zonder alomvattend te willen zijn
  49. ^ een b Een nyelv is een nyelvek ("Taal en talen"), uitgegeven door István Kenesei. Akadémiai Kiadó, Boedapest, 2004, ISBN 963-05-7959-6, p. 77)
  50. ^ De eerste twee delen van de 20-delige serie werden op 13 november 2006 geïntroduceerd aan de Hongaarse Academie van Wetenschappen Gearchiveerd 2008-04-17 op de Wayback-machine (in het Hongaars)
  51. ^ een b "Hongaars is niet moeilijk" (interview met Ádám Nádasdy)
  52. ^ Een nyelv is een nyelvek ("Taal en talen"), uitgegeven door István Kenesei. Akadémiai Kiadó, Boedapest, 2004, ISBN 963-05-7959-6, p. 86)
  53. ^ Een nyelv is een nyelvek ("Taal en talen"), uitgegeven door István Kenesei. Akadémiai Kiadó, Boedapest, 2004, ISBN 963-05-7959-6, pp. 76 en 86)
  54. ^ een b c d ""Verwante woorden "in het Fins en Hongaars"​Helsinki University Bulletin​Opgehaald 2008-06-15.
  55. ^ "PROTO-MAGYAR-TEKSTEN UIT HET MIDDEN VAN HET 1e MILLENIUM?". Rmki.kfki.hu​Opgehaald 8 oktober 2017.
  56. ^ Een nyelv is een nyelvek ("Taal en talen"), uitgegeven door István Kenesei. Akadémiai Kiadó, Boedapest, 2004, ISBN 963-05-7959-6, p. 134)
  57. ^ De structuur en ontwikkeling van de Finse taal, The Uralic and Altaic Series: 1960-1993 V.1-150, door Denis Sinor, John R. Krueger, Lauri Hakulinen, Gustav Bayerle, vertaald door John R. Krueger, samengesteld door Gustav Bayerle, bijdrager Denis Sinor, uitgegeven door Routledge , 1997ISBN 0-7007-0380-2, ISBN 978-0-7007-0380-7, 383 pagina's. p. 307
  58. ^ "Het staat in hoofdstuk Testrészek"​Nemzetismeret.hu​Opgehaald 2010-01-31.
  59. ^ Berlijn, B en Kay, P (1969). Basis kleurvoorwaarden​Berkeley en Los Angeles: University of California Press
  60. ^ "Categorie: Hongaarse hoofdtelwoorden - WikiWoordenboek". en.wiktionary.org​Opgehaald 8 oktober 2017.
  61. ^ "Categorie: hu: dagen van de week"​WikiWoordenboek​Opgehaald 8 oktober 2017.
  62. ^ "Categorie: hu: maanden"​WikiWoordenboek​Opgehaald 8 oktober 2017.

Externe links

Encyclopaedia Humana Hungarica

Woordenboeken

Pin
Send
Share
Send